Menu

on the limit - blog o Formule 1

Blog o skomplikowanej teraźniejszości i bogatej historii najszybszego sportu swiata

Circuit Zandvoort

emikai12

Długość (wersja 1980-85): 4.252 km 

Zakręty: 13

Rekord toru (wersja 1980-85):  1:11.074 (Nelson Piquet, Brabham BT54-BMW, 1985) 

Circuit Zandvoort to malowniczy tor leżący na nadmorskich wydmach. Właśnie tu przez ponad trzy dekady rozgrywano Grand Prix Holandii.

Pierwsza część toru, od zakrętu Tarzan, do zakrętu Scheivlak do dziś pozostaje niezmieniona w porównaniu z pierwotną wersją toru z 1948 roku. Druga część dawnego toru F1 już nie istnieje, zastąpiono ją zupełnie nowym sektorem.

Dawne Zandvoort było szybkim wymagającym torem, który nie wybaczał błędów. Początkowo część toru biegła po drogach publicznych, jednak zostały one później zamknięte dla ruchu, stając się integralną częścią toru wyścigowego. W efekcie powstał staromodny tor charakterystyczny dla wczesnych lat powojennych, przypominający takie obiekty jak Nurburgring i Spa-Francorchamps, choć był od nich znacznie krótszy. Był jednak również wąski, pełny szybkich, często nachylonych, zakrętów i niebezpieczny.

Pierwsza oryginalna część toru zaczyna się wolnym nawrotem Tarzan, nazwanym podobno od działkowca, który nie chciał oddać swojego ogródka pod budowę toru, jeśli konstruktorzy nie nazwą zakrętu jego imieniem. Tarzan jest nieco nachylony, co sprawia, że przy odrobinie szczęścia, a także odwagi i talentu, da się tu wyprzedzać po zewnętrznej, co zademonstrował swego czasu nieodżałowany Gilles Villeneuve. Mario Andretti miał mniej szczęścia gdy spróbował tak wyprzedzić Jamesa Hunta.

Od wolnego nawrotu Hugenholz aż do końca okrążenia oryginalny układ toru był bardzo płynny i szybki. Problemem był brak stref bezpieczeństwa, dlatego w latach 1973 i 1980 pojawiły się dwie szykany, zmieniające nieco charakterystykę obiektu. O ile pierwsza z nich, Panorama, stała się drugim, obok zakrętu Tarzan, dogodnym miejscem do wyprzedzania, to pojawienie się drugiej odebrało torowi sporo charakteru.

Obecny układ toru na tle wersji z sezonu 1985:

2000pxCircuit_Park_Zandvoort1999_vs_1980.svg

Oryginalny layout 1948:

2000pxCircuit_Park_Zandvoort1948.svg

Trochę historii:

Na Zandvoort zaczęto się ścigać w 1948 roku. W sezonie 1952 Grand Prix Holandii w Zandvoort znalazło się po raz pierwszy w kalendarzu F1. Od sezonu 1958 do sezonu 1985, było w nim stale, z wyjątkiem sezonu 1972, kiedy tor był modernizowany po proteście kierowców.

W latach sześćdziesiątych na Zandvoort zazwyczaj dominował Jim Clark. Brytyjczyk wygrał w sezonie 1963 zdobywając dodatkowo pole position, najszybsze okrążenie i dublując całą stawkę. Wygrywał jeszcze w sezonach 1964, 1965 i 1967. W tym ostatnim wyścigu tryumfował po raz pierwszy jadąc przełomowym Lotusem 49 z silnikiem Cosworth DFV.

Trzy lata później kolejna przełomowa konstrukcja Colina Chapmana, Lotus 72, również odniosła swoje debiutanckie zwycięstwo w Zandvoort, rozpoczynając zwycięską serię Jochena Rindta, ale truymf ten przyćmiła tragiczna śmierć Piersa Curage’a w wystawianym przez Franka Williamsa De Tomaso. Courage po awarii zawieszenia uderzył w nie osłonięty barierami nasyp.

Zabezpieczenie toru było niewystraczające wobec wzrastających prędkości. Wyścig w sezonie 1971 był ostatnim w historii F1, który odbył się na torze pozbawionym barierek zabezpieczających trasę. Rok później kierowcy doprowadzili do odwołania wyścigu i wymusili instalację barier przed następnym wyścigiem w sezonie 1973. Wtedy też zbudowano nową szykanę, która stała się dobrą okazją do wyprzedzania. Odcinek przed szykaną pozostał jednak bardzo szybki i niebezpieczny.

Mimo spełnienia postulatów kierowców, w pierwszym po powrocie do kalendarza wyścigu wydarzyła się kolejna tragedia. W wyjątkowo szokującym wypadku Roger Williamson spłonął żywcem. Źle wyposażona obsługa toru stała bezradnie, kiedy inny kierowca, David Purley, desperacko próbował pomóc. Wyścig nie został przerwany. Wygrał Jackie Stewart, odnosząc swoje trzecie zwycięstwo na tym torze i bijąc rekord Clarka ilości zwycięstw w F1, a James Hunt wywalczył swoje pierwsze podium.

Hunt był zawsze bardzo szybki w Zandvoort i udowodnił to dwa lata później, gdy właśnie tu odniósł swoje pierwsze zwycięstwo w F1, po pamiętnym pojedynku z Niki Laudą. Była to też jedyna wygrana zespołu Hesketh.

Hunt wygrał również rok później, na drodze do mistrzowskiego tytułu, kiedy Lauda leczył się po wypadku. Walczył o zwycięstwo też w seonie 1977, ale odpadł po kolizji z Mario Andrettim.

Wyścig z sezonu 1979 przeszedł do historii dzięki Gillesowi Villeneuve’owi, który najpierw walczył zacięcie z Alanem Jonesem, a potem, po kraksie, przejechał całe okrążenie na dwóch kołach, majac nadzieję, że mechanicy w boksie zdołają naprawić uszkodzenia.

W sezonie 1979, na szybkim odcinku Hondenvlak ustawiono małą szykanę, którą pomagał konstruować między innymi Jody Scheckter. Sprawiała ona sztuczne wrażenie i nie była lubiana przez kierowców. Rok później ten odcinek został już porządnie zmodernizowany i powstała znacznie lepiej zaprojektowana szykana.

W sezonie 1983 Rene Arnoux wygrał swój ostatni wyścig w F1, po tym jak walczący o tytuł Alain Prost i Nelson Piquet zderzyli się w zakręcie Tarzan. W tym wyścigu w samochodzie Nikiego Laudy debiutował silnik TAG Porsche. Czwarte miejsce i pierwsze punkty w F1 za równo dla siebie jak i  teamu Tolemana zdobył Derek Warwick, co było zapowiedzią lepszych czasów dla zespołu.

Tor wtedy już coraz mocniej odbiegał od przyjętych w F1 standardów. Potrzebne były dalsze modernizacje, na które nie było pieniędzy i po Grand Priz w sezonie 1985 tor wypadł z kalendarza, by już do niego nie wrócić. Ten ostatni wyścig w Holandii to także ostatnie zwycięstwo Niki Laudy w F1. Austriak wcześniej w latach osiemdziesiątych tryumfował w Zandvoort dwukrotnie.

Tor został w końcu zmodernizowany cztery lata później, ale nowa trasa nie spełniała wymogów F1. W Zandvoort odbywają się za to wyścigi innych serii, w tym DTM i prestiżowy Masters of F3.

Onboardy:

Jackie Stewart 1966 (fragment filmu „Grand Prix”):

Patrick Tambay 1978:

Alain Prost 1983:

Max Verstappen 2014 (F3):

Max Verstappen 2017:

Pamiętne wyścigi:

1975 – Sensacyjny tryumf Hunta

© on the limit - blog o Formule 1
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci